XUYẾN CHI HOA - 「BIDENS ALBA/SPANISH NEEDLES」

 

Xuyến chi hoa	Bidens Alba
Em về xuyến áo lung linh mộng Mảnh mai nắng, uyển uyển chi hoa.	You return, embroidery on garment shimmering like a dream / Slender sunlight, graceful as a blooming flower.
________________________________________
1.Tơ nhện gọi sắc trắng bay...	1.Spider silk calls forth the white hue drifting…
Sớm Tam Đảo chập chùng sương. Phố núi cựa mình ngái ngủ trong cái lạnh trời đông xứ Bắc. Sương như tấm chăn bông, như mây trời gom nắng, ủ mông lung, phủ trắng núi rừng, giăng ngập triền đồi, và long lanh ngọc đọng giọt trên màn tơ nhện, nở đóa Xuyến chi.	Early morning in Tam Đảo, where mist heaves and swells. The mountain town stirs, drowsy in the northern winter cold. Mist like a cotton quilt, like heaven’s clouds gathering sunlight, steeped in haze, covering mountains and forests in white, flowing across the hillsides, and glistening with jewel-like drops caught on the spider’s web, where the Bidens alba blooms.
Xuyến chi nở trong sương, phủ triền đồi, bồi hồi trắng. Màu trắng của sự giản đơn, gắn liền với ánh sáng, sự cân bằng và là biểu tượng của sự khởi đầu. Xuyến chi là sự khởi đầu ấy trong cái ranh giới mong manh giữa trời và đất, cái khoảng cách mơ hồ hư thực nối liền giữa hoài niệm và thực tại, giữa tàn phai và tái sinh, giữa đêm và ngày.	The Bidens alba blooms in mist, spreading across the hillside, quivering in whiteness. White — the color of simplicity, bound to light, balance, and the symbol of beginnings. Bidens alba is that very beginning within the fragile boundary between sky and earth, within the ambiguous span of dream and reality that links memory and present, decay and rebirth, night and day.
Đêm u ẩn màu đen – biểu trưng cho sự thâm u huyền bí, của cái kì, cái hư, vô minh ảo thức, biểu tượng cho thời gian hay những ẩn mật nội tâm sâu kín. Ngày chiêu dung màu trắng – màu của sự khai minh, thức ngộ, biểu tượng cho cái phi thời gian hay những hiển lộ tâm tư, khai triển. Màu đen là môi trường của mọi mầm mống – như C.G. Jung đã nhiều lần nhấn mạnh – nơi đó dung chứa những sự khởi thủy chờ ngày bùng nổ khai sinh tiến về ánh sáng của màu trắng – màu của ánh sáng mặt trời để lại trên nền đất, ám chỉ bình minh trong văn hóa của người Navaho.	Night cloaked in black — a signifier of profundity and mystery, of the uncanny, the illusory, the dimness of unenlightened awareness, the emblem of time or of the secret recesses of the inner self. Day manifests in white — the color of illumination, of awakening, the emblem of the timeless, or of inner revelations unfolding. Black is the womb of all seeds — as C.G. Jung has so often emphasized — the place that contains primordial stirrings, waiting for the eruption of birth into the light of white, the color of sunlight imprinted upon the earth, suggesting dawn in the culture of the Navajo people.
Xuyến chi trắng ― trắng màu của đất1, màu huyền bí tâm linh và ảo mộng. Xuyến chi sớm nở tối tàn chớp mắt như một giấc mộng, giấc mộng điêu linh minh mộ khởi phát triêu nhan. Sớm sáng trắng bảng lảng mây trời. Chiều khép mắt thâm trầm đất. Sinh từ đất, trắng huyền hồ, tròn giấc trở về đất, xuyến chi kiến tạo một vòng trắng bất tử theo thời gian, có mặt trên khắp mọi miền từ sơn cùng hiểm trở đến bình nguyên đồng cỏ hay triền lộ dọc dài, cả phương Tây và phương Đông. Sắc trắng lặng lẽ cùng mưa gió tháng năm. Lấy dưỡng chất từ đất và nước, thu linh khí từ trời, hoa kết tinh hình hài vũ trụ – đài hoa như chiếc cốc có chân, nơi tiếp nhận hoạt động của trời, ngậm sương, phơi nắng, đón mưa. Giữa phố núi này, đồi tiếp đồi, xuyến chi trải trắng kết thành một thiên đường hoa trong trạng thái yên lặng tuyệt đối – “một dạng hư vô đi trước mọi sự đời, trước mọi cuộc khởi thủy”.	Bidens alba white — the white of the earth itself, the white of spiritual mystery and dreamlike vision. The flower blossoms at dawn and fades by dusk, vanishing in the blink of an eye like a dream, a dream both fragile and radiant, born in the morning glow. Morning shines white in floating clouds of heaven. Evening closes its eyes in the solemnity of the earth. Born from the world, a mystical white, completing its cycle and returning to earth, Bidens alba fashions a white, immortal circle through time, appearing in every land — from remote mountains and rugged places to plains and meadows and the long stretches of roadside, in both the West and the East. White lingers silently with the rains and winds of the years. Drawing sustenance from earth and water, gathering vital breath from heaven, the flower crystallizes into the form of the cosmos — its corolla like a stemmed chalice, a vessel receiving heaven’s activity, sipping mist, basking in sunlight, welcoming rain. Amidst this mountain town, hill after hill, Bidens alba spreads in white to weave a floral paradise in a state of absolute stillness — “a form of nothingness that precedes all of life, all beginnings.”
Là điểm kết của cuộc sống thường nhật, của vũ trụ bao la vô cùng vô tận, đồng thời cũng là điểm khánh chung của thế giới – điểm chuyển tiếp giữa cái hữu hình và cái vô hình, màu trắng được cho là “màu của phương Đông và phương Tây, tức là của hai đầu mút huyền bí, nơi Mặt Trời, thiên thể của tư duy thuộc ban ngày, mọc lên và lặn đi (coi như sinh ra và chết đi) hằng ngày”.2	As the terminus of daily existence and of the vast, boundless cosmos, it is at once the ultimate conclusion of the world — the threshold between the visible and the invisible. White is regarded as “the color of both East and West, that is, of the two mystical poles where the Sun, celestial body of daytime thought, rises and sets (as if born and dying) each day.”
Đêm, màu trắng bàng bạc rơi giữa núi rừng điểm nguyệt dạ hương sương. Ươm đọt nắng, xuyến chi là nắng, là sương mà cũng là nguyệt. Bóng nguyệt lạnh mơ hồ. Bồng bềnh uyên chi mộng, mà xao xuyến bóng nguyệt mờ. Cái ảo mờ mơ hồ của gió. Cái mơ hồ của mây, của vạn trùng thanh lai, của sắc điệp hoa ngơ ngác giữa rừng xưa hoang dại gọi về sắc đông trắng lạnh màu trắng trên cánh xuyến chi khởi cuộc tái sinh từ nắng. Hoa ươm màu nắng. Nắng như hoa…ngậm hàm tiếu – rung rinh cười, ửng vành môi – nơi bắt đầu và cũng là đích đến của bao khát khao cho một tình yêu toàn bích mà con người hướng tìm về nhau trong cuộc hiện sinh này, trong hành trình khước vọng tương cầu Chân真– Thiện善 – Mỹ 美.	At night, white softly falls among mountains and forests, mingling with the nocturnal fragrance of moonlit mist. Nurturing sunrays, Bidens alba is sunlight, is mist, and is also moonlight. The moon’s shadow — cold, elusive. Drifting in ethereal dreams of love, yet stirred by the dim shimmer of the moon. The vague illusion of the wind. The vagueness of clouds, of infinite azure layers, of bewildered blossoms scattered through the ancient wild forest, calling back the white of winter — the cold whiteness upon the petals of Bidens alba, initiating its rebirth from sunlight. The flower imbues the color of the sun. Sunlight is like the flower…holding a half-smile — trembling, smiling, blushing at the lip’s edge — where begins and where ends the longing for a perfect love to which human beings seek one another in this existence, in the journey of yearning for the union of Truth 真 – Goodness 善 – Beauty 美.
Màu trắng là Chân. Cái giản chân của sự tinh khiết, trinh nguyên. Trắng là màu vô sắc (giá trị sắc màu bằng 0) nhưng gồm thâu trong nó toàn bộ sắc màu của phổ quang. Là vô nhưng thực còn hơn cái thực, cái hiện hữu của muôn màu quang phổ khác.	White is Truth. The simple truth of purity, of virgin innocence. White is a color without color (its chromatic value is zero), yet it contains the entirety of the color spectrum. It is emptiness, and yet more real than reality itself, more present than the existence of all the other colors of the spectrum.
Bạch Từ ư chí thiện. Thoát thai từ một tấm lòng Từ (慈), màu trắng ― bản chất của sự trong sạch, là cái trắng của một tấm lòng hiền lương làm nên giá trị cái Thiện.	White arises from Compassion (慈) toward the ultimate Good. Born from a heart of Benevolence, white ― the very essence of purity ― is the whiteness of a kind heart that embodies the value of Goodness.
Cái thiện của xuyến chi trước hết ở tính dược bình đạm, thanh nhiệt, giải độc, khu phong, hoạt huyết, tan máu tụ; cho nên, xuyến chi được xem như một thứ kim đơn thần dược cứu người. Và những cái tên Đơn kim thảo, Cương hoa thảo, Tiểu quỷ châm, Thích châm thảo hay Quỷ châm thảo được đặt cho xuyến chi là vì vậy. Cái thiện của xuyến chi còn ở sắc trắng lặng thầm không kiêu sa như các loài mai, lan, hồng, huệ, không rực rỡ như đào, phô sắc như ly. Xuyến chi trắng bảng lảng thẻ thầm tan trong sắc nắng, hòa vào màu mây, cùng tuyết và sương giá thu về trong vạn mắt biếc thơ ngây ― cái đẹp nguyên sơ giữa núi rừng Tam Đảo còn vương sương giấc tình đêm thu lạnh.	The goodness of Bidens Alba (Bidens pilosa) lies first in its medicinal nature: mild, cooling, detoxifying, dispelling wind, invigorating the blood, dispersing stasis. Thus, Bidens Alba has been regarded as a miraculous elixir that saves lives. The many names given to it ― Đơn kim thảo (Single Gold Herb), Cương hoa thảo (Rigid Flower Herb), Tiểu quỷ châm (Little Demon Needle), Thích châm thảo (Piercing Needle Herb), or Quỷ châm thảo (Devil’s Needle Herb) ― arise from this very quality. The goodness of Bidens alba is also in its white hue, quiet and humble, not as proud as the plum, orchid, rose, or lily, not as flamboyant as the peach, nor ostentatious like the lily. White Bidens alba drifts in silence, dissolving into the sunlight, blending with the clouds, joining snow and frost as autumn returns, settling into the countless innocent eyes of the world ― pristine beauty in the Tam Đảo mountains still veiled in the mist of a cold autumn night’s dream.
2. Đêm nở trăng sương	2.Blossoming beneath moon and mist
Lạnh cái lạnh trong bạt ngàn gió lay, trong mênh mang sương khói núi rừng, xuyến chi kết bụi, thân nối thân, cành nối cành, hoa nối hoa. Cánh hoa xâu chuỗi thành đóa trên đài. Mỗi cánh hoa cứ “như những tia sáng phát ra từ một tâm, biến hoa này chủ yếu thành biểu tượng của mặt trời, liên kết từ đó với những ý niệm về sự trường thọ và thậm chí sự bất tử”, lặng lẽ tồn sinh “vô vi nhi vô bất vi” (無為而無不為) ― sinh sinh diệt diệt trong trạng thái im lặng nội tâm. Không xen vào mọi sự của đời, mà lại có mặt ở khắp nơi, hòa lòng vào vũ trụ, đơm hoa, kết lá, trải sắc bốn mùa, để rồi từ đó người đời biết đến xuyến chi là Hàm Phong Thảo (咸豐草) ― trong văn hóa người Hoa ― loài cỏ quanh năm tốt tươi với dáng hình tỏa thành nhiều tia như tia sáng của ngọn cây làm cho “nó giao tiếp với mọi giá trị khác, thông qua sự liên hệ với sự tỏa tia của ánh sáng”, của mặt trời, mặt trăng, của người và muôn vì tinh tú. Trăng sao là tinh tú của trời. Xuyến chi là tinh tú của đất. Mỗi đóa hoa là mỗi ánh-mắt-nhấp-nháy biết cười, mắt-ướt hát khúc hoan ca, lặng thắp nguồn vui cho hàng triệu giọt sáng giữa trời. Đêm qua đêm, ngày qua ngày, mê mải thì thầm giai điệu sao sương.	Cold ― the cold of endless winds swaying, of boundless mountain mists ― where Bidens Alba gathers in clumps, stem linking to stem, branch to branch, flower to flower. Petals string together into blossoms upon their calyx. Each petal is “like rays of light emanating from a single center, making this flower chiefly a symbol of the sun, and thus associated with ideas of longevity and even immortality,” quietly persisting in existence, “wuwei er wu bu wei” (無為而無不為) ― arising and perishing in the silence of the inner spirit. Interfering in nothing, yet present everywhere, attuned to the cosmos, it blooms and leafs, colors the four seasons, so that from then on people know Bidens Alba as Hàm Phong Thảo (咸豐草) ― in Chinese culture, the grass that thrives year-round, its form radiating in many rays like beams of light from treetops, making “it communicate with all other values, through the radiance of light” ― of the sun, the moon, of humankind and the myriad stars. The moon and stars are the constellations of heaven. Bidens Alba is the constellation of Earth. Each blossom is a twinkling eye that knows how to smile, a tearful eye singing joy, quietly lighting the happiness of millions of sparks in the sky. Night after night, day after day, endlessly whispering the melody of star and mist.
“Có một nhà thơ – của Trái Đất – Đó là tôi – Những điệu Ly tao của Đất – Vọng vào ống sáo tôi chơi” (thơ Tagore) – đó là xuyến chi (串芝), loài hoa cỏ khiêm nhường, là thảo (草― cỏ), mà cũng là chi (芝― cỏ thơm), giản dị, gần gũi với đất, gắn liền với sự sống. Lá xanh hoa trắng. Màu xanh của lá làm nền cho màu trắng của hoa bước vào – đó là hình dung đích thực mà đất trời bao dung ban cho loài hoa bé nhỏ sắc màu chân thực về cái vô cùng.	“There is a poet ― of the Earth ― It is I ― The Ly Tao chants of Earth ― Echo in the flute I play” (Tagore) ― that is xuyến chi (串芝), a modest wildflower, a grass (thảo 草), yet also chi (芝) ― fragrant grass, simple, close to the soil, bound to life itself. Green leaves and white flowers. The green of the leaf becomes the ground for the white of the blossom to enter ― the true image bestowed by heaven and earth upon this small flower, its color embodying the infinitude of truth.
Hoa thuộc họ cúc dại (aster) ― loài hoa biểu trưng của mùa thu ― mùa thanh bình, là một chi thực vật có hoa trong họ cúc (asteraceae). Aster trong tiếng Latin mang hàm nghĩa loài hoa thuộc thể sao, thể sao không nhiễm sắc, chỉ trắng một màu tinh khôi. Mỗi đóa hoa nhỏ thắp lên trong gió những đọt nắng, những nụ cười trắng huyền thoại của nữ thần Muse lộng lẫy. Màu trắng vang động những thanh âm vọng từ cõi lặng, như sự thinh lặng hốt nhiên bừng ngộ ― “White resonates, like a silence that can suddenly be understood.” (Wassily Kandinsky, 1866 - 1944) ― giá trị làm nên sự bất tử của bức tranh White on white của Kazimir Severinovich Malevich (1878 – 1935) với tuyên ngôn: “Tôi đã tóm được lớp vải lót của thiên đường, tôi đã kéo nó xuống, xé toang ra, biến nó thành chiếc túi, đựng màu sắc vào trong đó, buộc nó lại. Nào, bay thôi! Màu trắng, hố thẳm tự do, cái vô cùng trước mắt ta đó.”3	The flower belongs to the aster family ― the flower of autumn ― the season of serenity, a genus of flowering plants in the Asteraceae family. Aster in Latin carries the meaning of a star-shaped flower, a star without color, only a pure white hue. Each small blossom lights up in the wind like rays of sunshine, like the mythical white smiles of the splendid Muse. White resounds with echoes from the realm of silence, like an enlightenment suddenly awakened ― “White resonates, like a silence that can suddenly be understood.” (Wassily Kandinsky, 1866–1944) ― the value that created the immortality of White on White by Kazimir Severinovich Malevich (1878–1935), with the declaration: “I have seized the lining of heaven, I have torn it down, ripped it apart, turned it into a bag, poured color into it, tied it up. Now, let’s fly! White, the abyss of freedom, the infinity before our very eyes.”
White on white của Malevich trong hội họa như là sự đối ngẫu tương chiếu với Eye for eye ― tuyên ngôn thơ cụ thể, trong tác phẩm Olho por Olho (Eye for Eye, 1964) của Augusto de Campos (sinh năm1931). Nhưng dù là white on white hay eye for eye thì đó đều là sự dụng công đầy chủ đích của nhà nghệ sĩ nhằm phụng sự cho cái đẹp. Nó gắn với ý thức cá nhân và những mong muốn chủ quan của con người, những hỉ-nộ-ái-ố..., những tham-sân-si... Tuy nhiên, với sự dụng công này, dù sắc màu của white on white có được đẩy đến tuyệt đích hay sự tiếp xúc với thế giới giữa người và người, giữa người và vũ trụ qua lăng kính eye for eye có đạt đến đỉnh điểm của sự thăng hoa thì tất cả cũng không nằm ngoài tâm thức hướng về cái đẹp tự nhiên, cố gắng thoát khỏi những ràng buộc cố hữu, trả cái đẹp về với bản chất tự-nó-là, như-nó-là.	White on White by Malevich in painting is a dual counterpart reflecting Eye for Eye ― the concrete poetic manifesto, in the work Olho por Olho (Eye for Eye, 1964) by Augusto de Campos (born 1931). But whether it is white on white or eye for eye, both are deliberate artistic exertions in the service of beauty. They are tied to individual consciousness and human subjective desires, the joys and sorrows, the passions and attachments. Yet with this exertion, whether the shades of white on white are pushed to their utmost perfection, or the contact with the world between human and human, between human and cosmos through the lens of eye for eye reaches the peak of sublimation ― all of it still does not go beyond a consciousness oriented toward natural beauty, striving to break free from inherent bonds, to return beauty to its very essence, as-it-is.
Xuyến chi chân như mà đa hợp, sắc đơn nhưng không đơn điệu, đẹp khiêm cung “hữu xạ tự nhiên hương” thanh thoát ẩn ― tú (隱 ― 秀) ― “ngậm không nhả, nhả không lộ”, như lời Chu Đôn Hy rằng “giữa muôn hoa có một loài hoa ẩn mình lẩn tránh thế gian”.	The Spanish needle (Bidens pilosa) is true yet manifold, its color simple yet not monotonous, its beauty modest with the grace of “hidden fragrance spreading naturally” ― refined concealment (隱 ― 秀) ― “to hold without releasing, to release without exposing,” as Zhu Dunyi once said: “Among myriad flowers there hides itself away from the world.”
Sự ẩn mình của xuyến chi chính ở sự xuất hiện khắp nơi trong cuộc sống của người. Quá gần gũi và quá quen thuộc, quen thuộc đến nỗi xuyến chi vô hình trung trở thành xa lạ trong mắt những người lại qua. Xa lạ để có thể níu giữ những cái nhìn bâng quơ. Xa lạ để đón bao thị phi rơi rớt. Vẫn mỉm cười ― những nụ cười đầy màu xanh và sắc trắng thả bay theo gió cùng bụi thời gian, tự nhiên như nhiên, xuyến chi nhận rỗng để mà đầy (empty to full) chọn cho mình một thế giới riêng giữa bao la hoang dại ― “một cõi không vô hạn, tuyệt đối tĩnh lặng” ― bên lề cuộc sống vật chất đầy xô bồ tấp nập của người với bao “sự chuyển động, hình và sắc”...	The concealment of the Spanish needle lies precisely in its ubiquitous presence in human life. Too close and too familiar, so familiar that it inadvertently becomes estranged in the eyes of passersby. Estranged to hold wandering glances. Estranged to receive falling gossip. Yet it still smiles ― smiles of green and white drifting with the wind and the dust of time, natural as nature itself. The Spanish needle accepts emptiness to become full (empty to full), choosing for itself a world apart amid the vast wilderness ― “a boundless realm, absolute silence” ― on the margins of a material life bustling with endless “movement, form, and color”...
Xuyến chi là Hình mà cũng là Sắc. Hình và Sắc được gợi lên ngay ở tên khoa học của nó là Bidens pilosa. Bidens là hình. Pilosa là sắc. Xuyến chi hoa thuộc họ “lá răng kép”. Truy nguyên về nguồn gốc tiếng Latin của tên gọi này, ta thấy bidens pilosa gồm 2 bộ: bidens và pilosa. Trong đó bidens xuất phát từ gốc Bis nghĩa là Two (số 2), double (kép) và Dens nghĩa là Tooth (răng). Còn Pilosa là một hình dung từ có nghĩa là softly hairy (giống tóc/lông nhẹ). Điều đó cho thấy cánh hoa xuyến chi nhỏ mịn màng nhẹ như tóc bay. Nhưng hơn cả nét nghĩa này, pilosa còn ngụ ý diễn tả nét mong manh, tính hư sắc của màu trắng. Pilosa không phải là sắc trắng đơn điệu của white mà đậm chất nữ tính đầy mê hoặc, trắng mi mảnh và buông lơi, tinh khiết và trong suốt đến vô ngần. Pilosa, đó chỉ có thể là transparency, là Blanco ― trong bản trường ca Màu trắng của Octavio Paz (1957 - 1987): “transparency is all that remains” ― sự tinh khiết là tất cả những gì còn lại “more than air / more than water /more than lips / Lighter lighter” 4 ― hơn cả không khí / hơn cả nước / hơn cả làn môi / nhẹ tênh nhẹ tênh.	The Spanish needle is both Form and Color. Form and color are evoked right in its scientific name: Bidens pilosa. Bidens is a form. Pilosa is color. The Spanish needle belongs to the “double-toothed leaves” family. Tracing the Latin origin of this name, we see that bidens pilosa consists of two parts: bidens and pilosa. Among them, bidens derives from bis, meaning two, double, and dens, meaning tooth. Meanwhile, pilosa is an adjective meaning softly hairy (like fine hair). This shows that the petals of the Spanish needle are as soft and light as drifting hair. But beyond this meaning, pilosa also suggests fragility, the illusory nature of whiteness. Pilosa is not the monotonous white of white, but a deeply feminine enchantment ― delicate and loose, pure and translucent beyond measure. Pilosa can only be transparency, Blanco ― in Octavio Paz’s long poem Blanco (1957–1987): “transparency is all that remains” ― purity is all that remains ― “more than air / more than water / more than lips / lighter lighter” ― more than air / more than water / more than lips / weightless, weightless.
Màu trắng với điệp khúc lặp khởi nguyên - more than - đầy ám thị thể hiện sự tiếp nối tâng cấp nhưng hết sức tự nhiên đi từ cái vô cùng - air , water - đến cái cụ thể - lips trong trạng thái lighter - nhẹ tênh trôi bồng bềnh trong cảm giác mà cảm giác, như lời Octavio Paz, là sự hoài thai: perception is conception. Khi ta đang thụ cảm cái gì thì cũng có nghĩa là đang hoài thai sinh tạo ảnh tượng của cái đó trong tâm trí của mình, mà đồng thời ảnh tượng của chính ta cũng đang được sinh ra trong chiều ngược lại, hay nói khác hơn Ta là sự sáng tạo của chính cái ta ngắm nhìn ― I am the creation of what I see. Cho nên, giữa tiết trời sương giá, trên đỉnh Rùng Rình, trong khoảnh khắc đất trời giao thoa giữa đêm và ngày, giữa ánh sáng và bóng tối, người và xuyến chi ngơ ngẩn ngắm nhìn nhau [như một lần Thôi Hộ chiêm ngắm nhân diện đào hoa tương ánh hồng人面桃花相映紅5] quên đi cái lạnh đang ngấm vào từng thớ thịt, nằm trải mình trên hoa. Người và hoa cùng ngửa mắt nhìn trời.	White, with its refrain more than, laden with suggestion, expresses a natural progression from the infinite air, water, to the concrete lips, in the state of lighter, floating, drifting in sensation itself. And sensation, as Octavio Paz says, is conception: perception is conception. When we are perceiving something, it also means we are conceiving and generating its image in our mind, and at the same time, our own image is being born in reverse. In other words, I am the creation of what I see. Thus, in the frost-laden season, on the peak of Rùng Rình, at the moment when heaven and earth intersect between night and day, between light and shadow, human and Spanish needle gaze dazedly at each other [as once Cui Hu beheld peach blossoms reflecting the face of beauty 人面桃花相映紅], forgetting the cold seeping into every fiber of flesh, lying sprawled upon the flowers. Human and flower alike turn their eyes upward to the sky.
3. đón ngày đơm nắng	3.Welcoming the Day of Blooming Sunlight
Trời buông lụa, từng sợi vàng điểm đóa xuyến chi. Sắc đông bỡ ngỡ…thu về trên màn tơ nhện. Một chú nhện nhỏ bé cô liêu đang tròn xoe đôi mắt. Chú như một dấu nối thời gian đầy chênh vênh giữa mênh mông đất trời. Tấm thân gầy đung đưa búng mình trong gió miệt mài đan tơ, khơi bình minh đánh thức màn đêm trở giấc.	The sky lets down its silk, each golden thread dotting the blossoms of Spanish needles. Winter’s hue startles… autumn returns upon the curtain of spiderwebs. A tiny, lonely spider widens its round eyes. It is like a fragile link of time swaying between the vast heavens and earth. Its thin body swings, leaping in the wind, tirelessly weaving silk, stirring the dawn to awaken the night from slumber.
Đêm lạnh, bừng mở mắt, run run ngày mới..., tinh khôi và mơ màng mộng ― thực. Tơ nhỏ mảnh mai, không ngừng đung đưa trong gió và lặng thầm đọng sương, như xuyến chi, tự mình biết riêng mình ― giữa càn khôn ― thao tiết nhân duyên mà ngộ nhập tương cầu cùng hoa giữ màu cho nắng. Từng sợi tơ bạc đan trên những cánh hoa dệt thảm trắng phủ đỉnh Rùng Rình. Kì lạ thay, đỉnh núi tên Rùng Rình! Nghe tên cơ hồ như núi cũng biết xao động trước hoa mà rùng rình, cựa mình lắng nghe làn hơi thanh khiết ban mai mà lả lơi buông bỏ hồn hoa phi hoa - hoành chỉ thiên nha...	The cold night, eyes suddenly opening, trembling at the new day…, pure and dreamy between illusion ― reality. The delicate silk threads, ceaselessly swaying in the wind and silently gathering dew, like Spanish needles, knowing themselves ― amidst heaven and earth ― measuring destiny and affinity, seeking mutual union with flowers to keep their colors for the sunlight. Each silver thread interlaces upon the petals, weaving a white carpet covering the peak of Rùng Rình. Strange indeed, the mountain named Rùng Rình! Its name almost sounds as if the mountain itself stirs before the flowers, quivering, listening intently to the pristine breath of dawn, carelessly letting fall the soul of flowers without-flowers ― breaking across the sky’s teeth…
Lạc vào thế giới của tinh sương, thời gian không gian như chùng lại. Phố núi Tam Đảo như thể khép mình nhỏ lại để nhường thế giới cho muôn loài hoa dại và sương mai rủ bỏ xiêm y còn vương giọt đêm tình, gọi nhau bừng mở mắt, hé môi đón nắng. Bẽn lẽn trắng. Màu trắng cứ bay bay ― phi hoa phi diệp lạc. Từng dải nghiêng đầu hướng về phía bình minh đung đưa thụ hưởng hơi ấm của nắng, sinh tạo nắng và bao sắc phố trắng long lanh trong thế giới của hoa và cỏ dại ― một thế giới của cảm giác tan trong nhục cảm khát khao hoang lạc, thế giới của cái nhìn, của sự chiêm ngắm. Ở nơi đó, chảy trên những lối đi đầy đá nhọn, từng bước chân cứ tan ra trong hư không theo sương rơi từ hoa hòa vào lòng đất.	Lost in the world of morning dew, time and space seem slackened. The mountain town of Tam Đảo appears to draw itself smaller, yielding the world to countless wildflowers and morning dew, casting off garments still clinging to drops of night’s affection, calling each other to suddenly open their eyes, part their lips to greet the sun. Shy whiteness. The whiteness keeps fluttering ― flowers-not-flowers, leaves-not-leaves adrift. Each cluster bows its head toward the sunrise, swaying to receive the warmth of sunlight, engendering sunlight and countless shimmering shades of white-town in the world of flowers and wild grass ― a world of sensations dissolving in carnal longing and ecstasy, a world of gazes, of contemplation. There, flowing upon paths strewn with sharp stones, each step seems to dissolve into the void with the dew falling from flowers blending into the earth’s bosom.
Trong dòng chảy vô thường, đời trôi, hoa rơi ― nước chảy, vạn sự thủy lưu thủy, tay người khép mở, để ngửa lòng nâng cánh xuyến chi đang bung chồi đơm lộc biếc, nghe không trung dâng vũ điệu vô hình - Những giọt nắng lung linh màu sắc.	Within the flow of impermanence, life drifts, flowers fall, waters flow, myriad matters like water upon water, human hands opening and closing, palms turned upward to cradle the Spanish needles sprouting fresh green buds, listening to the air lifting its invisible dance ― The sunbeams shimmering in colors.
Vén rèm mi nhìn xuống lòng thung. Từng cánh bướm tung tăng bay lên hoa. Hoa bay lên cùng bướm. Gió rung rung nhịp thở, chợt nhận ra bao điều trong một sớm bỗng nhiên…	Drawing aside the curtain of eyelids to look down into the valley. Each butterfly flutters, soaring up to the flowers. Flowers soar up with butterflies. The wind quivers in rhythm with breath, and suddenly one realizes so many things in a single morning…

BUY-ME-A-COFFEE— a small cup of quiet gratitude 🌹

------------------------------------

Chú thích:

1. Từ điển biểu tượng Văn Hóa thế giới, Nxb Đà Nẵng; 2002: “Theo Philon ở Alexandrie, bốn màu thâu tóm toàn bộ vũ trụ, biểu trưng cho bốn nguyên tố cấu thành: đất – trắng; nước – xanh; không khí – tím; lửa đỏ.” ; Tr. 563.

2. Từ điển biểu tượng Văn Hóa thế giới, Nxb Đà Nẵng; 2002; Tr.942.

3. Twentieth–Century Artists on Arts, edited by Dore Ashton, NY: Pantheon Books,1985, tr.36-38

4. Blanco là danh từ trong tiếng Tây Ban Nha đồng nghĩa với từ white trong tiếng Anh, có nghĩa là màu trắng. Đây là tên của một bài thơ của nhà thơ Octavio Paz (Tây Ban Nha, 1957 - 1987).

5. Một câu trong bài thơ Đề đô thành nam trang 題都城南莊 của Thôi Hộ. Dưới đây là Nguyên tác bằng chữ Hán:

 題都城南莊  
去年今日此門中， 
人面桃花相映紅。 
人面不知何處去？ 
桃花依舊笑春風。